หน้าแรก

บทที่ 9

ความรู้เกี่ยวกับมาตราฐานอุตสาหกรรมในองค์กร

ความหมายของมาตราฐานอุสาหกรรม (มอก.)

 มาตราฐานอุตสาหกรรม หรือเรียกชื่อย่อว่า มอก. หมายถึงข้อกำหนดทางวิชาการที่ สำนักงานมาตราฐานผลิตภัณต์อุสาหกรรม (สมอ.)ได้กำหนดขึ้นเพื่อเป็นแนวทางแก่ผู้ผลิตในการผลิตสินค้าให้มีคุณภาพในระดับที่เหมาะสมกับการใช้งานมากที่สุด โดยจัดทำออกมาเป็นเอกสารและจัดพิมพ์เป็นเล่ม ภายใน มอก. แต่ละเล่มประกอบด้วยเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการผลิตผลิตภัณฑ์นั้นๆ เช่น เกณฑ์ทางเทคนิค คุณสมบัติที่สำคัญ ประสิทธิถาพของการนำไปใช้งาน คุณภาพของวัตถุที่นำมาผลิต และวิธีการทดสอบ

ความสำคัญของมาตราฐานอุตสาหกรรม (มอก.)

  ความสำคัญของมาตราฐานอุตสาหกรรม (มอก.) ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้เกี่ยวข้อง มีดังต่อไปนี้

 ความสำคัญด้านผู้ผลิต ได้แก่

-  ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต

-  ลดรายจ่าย ลดเครื่องจักร ลดขั้นตอนการทำงานซับซ้อน

-  ทำให้สินค้ามีคุณภาพดีขึ้น และมีราคาถูกลง

 ความสำคัญด้านผู้บริโภค

-  ช่วยในการตัดสินใจเลือกซื้อสินค้า และสร้างความปลอดภัยในการนำมาใช้

-  ในกรณีที่ชำรุด ก็สามารถหาอะไหล่ได้ง่าย เพราะสินค้ามีมาตราฐานเดียวกันใช้ทดแทนกันได้

-  ได้สินค้าคุณภาพดีขึ้นในราคาที่เป็นธรรมคุ้มค่าการใช้งาน

-  วิธีการบำรุงรักษาใกล้เคียงกัน ไม่ต้องหัดใช้สินค้าใหม่ทุกครั้ง

ความสำคัยด้านเศรษฐกิจส่วนรวมหรือประโยชน์ร่วมกัน

-  ช่วยเป็นสื่อกลางและบรรทัดฐานทางการค้า ทำให้ผู้ผลิตและผู้บริโภคมีความเข้าใจที่ตรงกัน

-  ก่อให้เกิดความยุติธรรมในการซื้อขาย

-  ประหยัดการใช้ทรัพยากรของชาติ ทำให้มีการใช้ทรัพยากรอย่างเกิดประโยชน์สูงสุด

-  สร้างโอกาสทางการแข่งขันให้กับผู้ประกอบการไทย

-  ป้องกันสินค้าคุณภาพต่ำเข้ามาจำหน่ายในประเทศ

-  สร้างความเข้มแข็งให้กับอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจของประเทศ

    ความหมายของเลขมาตราฐานคุณภาพ

           หมายเลขมาตราฐานคุณภาพ (มอก.) คือหมายเลขที่กำหนดขึ้นเพื่อระบุลำดับที่ของการออกมาตราฐานและปีที่ สมอ. ประกาศเป็นมาตราฐาน ซึ่งจะระบุอยู่บนตัวสินค้า ตัวอย่างเช่น เครื่องหมายมาตราฐานที่แสดงสินค้าได้รับมาตราฐานอะไร เช่น มอก. 56-2533 คือ ผลิตภัณฑ์น้ำตาลทราย ซึ่งหากผลิตภัณฑ์ได้รับการรับรองคุณภาพตามมาตราฐานอุสาหกรรม (มอก.) ก็จะสามารถแสดงเครื่องหมาย มอก. บนผลิตภัณฑ์นั้นได้

 ผู้ที่กำหนดมาตราฐานอุตสาหกรรมคือใคร 

         คือสำนักงานมาตราฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) สังกัดกระทรวงอุสาหกรรม ซึ่งเป้นสถาบันมาตราฐานแห่งชาติ มีหน้าที่การกำหนดมาตราฐาน โดยมี คณะกรรมการมาตราฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (กมอ.) ซึ่งประกอบด้วยบุคคลสามฝ่ายมารวมกันกำหนดมาตราฐานเพื่อให้มาตราฐานแต่ละเรื่องมีความเหมาะสมและสอดคล้องกันกับความต้องการของผู้ผลิต และผู้ใช้ ตลอดจนมีความถูกต้องทางวิชาการซึ่งสามารถนำไปอ้างอิงได้ ได้แก่

ผู้ผลิต

ผู้ใช

นักวิชาการ

    เครื่องหมายมาตราฐาอุตสาหกรรม (มอก.) 

          เครื่องหมายมาตราฐาน หรือเครื่องหมายมาตราฐานอุตสาหกรรม (มอก.) ที่ สมอ. อนุญาติให้แสดงกับผลิตภัณฑ์ขณะนี้มี 5 เครื่องหมาย คือ

เครื่องหมายมาตราฐานทั่วไป

เครื่องหมายมาตราฐานบังคับ

เครื่องหมายมาตราฐานเฉพาะด้านความปลอดภัย

เครื่องหมายมาตราฐานเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม

เครื่องหมายมาตราฐานเฉพาะด้านความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้า

 ความรู้เกี่ยวกับมาตราฐาน    

 คำศัพท์เกี่ยวกับ มาตราฐาน และ การมาตราฐาน

        การมาตราฐาน หมายถึง กิจกรรมในการวางข้อกำหนดที่เกี่ยวเนื่องกับปัญหาสำคัญที่มีอยู่หรือจะเกิดขึ้นเพื่อให้เป็นหลักเกณฑ์ใช้กันทั่วไป จนเป็นปกติวิสัย โดยมุ่งให้บรรลุถึงความสำเร็จสูงสุดตามข้อกำหนดที่วางไว้

        มาตราฐาน หมายถึง เอกสารที่จัดทำขึ้นจากการเห็นพ้องต้องกันและได้รับความเห็นชอบจากองค์กรอันเป็นที่ยอมรับโดยทั่วกันไปเอกสาร ดังกล่าววางกฏระเบียบแนวทางปฏิบัติหรือลักาณะเฉพาะแห่ง กิจกรรมหรือผลที่เกิดขึ้นของกิจกรรมนั้นๆเพื่อให้เป็นหลักเกณฑ์ใช้กันทั่วไปจน เป็นปกติวิสัย โดยมุ่งให้บรรลุถึงความสำเร็จสูงสุดตามข้อกำหนดที่วางไว้

 ระดับของมาตราฐาน 

        ระดับของมาตราฐานแบ่งออกเป็น 6 ระดับที่สำคัญ ดังนี้

1.มาตราฐานระดับบุคคล กำหนดขึ้นโดยผู้ที่ต้องการใช้แต่ละบุคคลโดยไปถึงการกำหนดโดยแต่ละหน่วยงานเพื่อให้เป็นไปตาม ความประสงค์ของแต่ละคนหรือแต่ละหน่วยงาน

2. มาตราฐานระดับบริษัท  กำหนดขึ้นโดยการตกลงร่วมกันของแผนกในบริษัท เพื่อใช้เป็นแนวทางในการออกแบบการผลิต การซื้อขาย ฯลฯ

3.มาตราฐานระดับสมาคม  กำหนดขึ้นจากกลุ่มบริษัทหรือโดยกลุ่มบุคคลที่อยู่ในธุรกิจการค้าเดียวกัน หรือเกิดจากข้อตกลงของกลุ่มบริษัท หรือโรงงานที่มีกิจกรรมของอุตสาหกรรมเป็นอย่างเดียวกันหรือมีการผลิตของชนิดเดียวกัน

4. มาตราฐานระดับประเทศ  เป็นมาตราฐานที่ได้จากการประชุมหารือเพื่อหาข้อตกลงร่วมกันของผู้เกี่ยวข้องหลายฝ่ายในชาติ โดยมีหน่วยงาน     มาตราฐานของชาตินั้น ๆ เป็นศูนย์กลาง ซึ่งหน่วยงานมาตราฐานของชาติอาจเป็นหน่วยงานของรัฐหรือเอกชนก็ได้

5. มาตราฐานระดับภูมิภาค  เป็นมาตราฐานที่เกิดขึ้นจากการประชุมปรึกษาหารือกันระหว่างประเทศในภูมิภาคเดียวกัน แล้วกำหนดข้อตกลงร่วมกัน        ส่วนมากจะเป็นการปรับมาตราฐานระดับประเทศในภูมิภาคเดียวกัน ให้มีสาระสำคัญสอดคล้องกัน

6. มาตราฐานระดับประเทศ  เป็นมาตราฐานที่ได้จากข้อตกลงร่วมกันของประเทศสมาชิกต่าง ๆ ที่มีความสนใจร่วมกัน

  การสร้างบรรยากาศในองค์กรกับความก้าวหน้าของบุคลากร 

    การสร้างบรรยากาศในองค์กรกับความก้าวหน้าของบุคลากร และการพัฒนาองค์กรจำเป็นต้องมีลำดับขั้นตอนในการดำเนินงาน เพื่อนำไปสู่ความสำเร็จขององค์กร ซึ่งพอสรุปได้ คือ

           องค์กรควรจะกำหนดแผนระยะยาว ซึ่งในแผนนั้นจะต้องมีเป้าหมาย และวัตถุประสงค์เฉพาะเจาะจง

  องค์กรจะต้องกำหนดความต้องการด้านกำลังคนจากวัตถุประสงค์และเป้าหมาย เพื่อบุคลากรคนปัจจุบันจะได้เตรียมตัว หรืออาจแสวงหาความรู้เพิ่มเติม เพื่อความก้าวหน้าในการทำงานของเขา

  องค์กรควรทำการสำรวจบุคลากรที่มีอยู่ เพื่อจะได้รู้ว่าปัจจุบันมีกำลังคนลักษณะและคุณสมบัติอย่างไร

  องค์กรควรคำนึงถึงกำลังคนที่มีปัจจุบัน กับความต้องการกำลังคนขององค์กรในกิจการงานที่สำคัญต่าง ๆ เพื่อจะได้จัดคนให้เหมาะสมกับงานหรือหน้าที่

  องค์กรควรจะกำหนดโครงการฝึกอบรมตามความต้องการ เพื่อส่งเสริมบุคลากรให้มีความก้สวหน้าในการทำงาน หรือปรับตัวให้ทันกับเทคโนโลยีสมัยใหม่ หรือการสรรหาบุคลากรเพิ่มเติมตามความจำเป็นขององค์กร

  องค์กรควรจะสื่อสารบอกกล่าวให้บุคลากรรู้ถึงความต้องการกำลังคนประเภทต่าง ๆ เพื่อให้บุคลากรได้มีความกระตือรือร้นในการพัฒนาตนเองเสมอ

องค์กรควรจัดรับสมัคร สัมภาษณ์ คัดเลือก และตระเตรียมบุคลากรให้อยู่ในสภาพพร้อมที่ทำงาน จัดทำคำบรรยายลักษณะงานไว้อย่างชัดเจน วางแผนงานให้เหมาะสมตามสภาพกำลังคนที่มีอยู่ และที่รับเข้ามาใหม่

  องค์กรควรมีระบบตรวจสอบการสื่อภายใน เพื่อรักษาบรรยากาศขององค์กร

 

 

นางสาวนงคราญ  ดงเย็น  นางสาวสุพัตรา ยศตื้อ  นางสาวแสงอรุณ สันวงค์