หน้าแรก

บทที่ 2

องค์กรและการจัดการองค์กร

ความหมายขององค์กร 

        ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตตยสถาน ได้นิยามความหมายของ "องค์กร" ไว้ว่าองค์กรเป็นศูนย์รวมกิจกรรมที่ประกอบกันขึ้นเป็นหน่วย ถ้าเป็นงานสาธารณะ เรียกว่า องค์กรบริหารส่วนราชการ ถ้าเป็นหน่วยงานเอกชน เรียกว่า องค์กรบริหารธุรกิจ

 

    ลักษณะขององค์กร 

องค์กรโดยทั่วไป  แบ่งออกเป็น 3 ลักษณะใหญ่ ๆ  คือ

                      1. องค์กรทางสังคม

                     2.  องค์กรทางราชการ

                    3.  องค์กรเอกชน

  โครงสร้างขององค์กร 

    โครงสร้างขององค์กร เป็นการมององค์กรในลักษณะที่เต็มที่ ที่เกี่ยวดีบความสัมพันธ์ และบทบาทหน้าที่ที่เป็นระเบียบ เพื่อการจัดการและบริหารให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อความสำเร็จขององค์กร โครงสร้างขององค์กรจะประกอบด้วยส่วนสำคัญ ดังนี้

              มีเป้าหมายวัตถุประสงค์

               มีภารหน้าที่

             มีการแบ่งงานกันทำ

            มีสายการบังคับบัญชา

             มีช่วงการควบคุม

             มีความเอกภาพ

    ประเภทขององค์กร 

    องค์กรจะมีความแตกต่างกันมากมาย ทั้งในด้านองค์ประกอบและวัตถุประสงค์ ฉะนั้นในการแบ่งประเภทขององค์กร จึงสามารถแบ่งออกได้ 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ

1.  องค์กรปฐมและมัธยม

2.  องค์กรรูปนัยและอรูปนัย

  เป้าหมายขององค์กร

    เป้าหมายขององค์กร เป็นการกำหนดทิศทางการดำเนินงานของงอค์กร โดยคอยกำหนดแนวทางการปฏิบัติ เมื่อองค์กรมีเป้าหมายที่ชัดเจน จะทำให้มีความเข้าใจในการทำงาน เป้าหมายหลักขององค์กรโดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ใหญ่ ๆ คือ

  เป้าหมายทางเศรฐกิจหรือกำไร

  เป้าหมายเกี่ยวกับการให้บริการ

  เป้าหมายด้านสังคม

  การจัดการองค์กร 

  การจัดการองค์กร คือ

  ความสำคัญของการจัดการองค์กร 

    องค์กรเป็นที่รวมของคนและงานต่าง ๆ เพื่อให้พนักงานขององค์กรปฏิบัติงานได้อย่างเต็มที่เต็มความสามารถ จึงจำเป็นต้องแบ่งหน้าที่การทำงาน และมอบหมายให้รับผิดชอบตามความสามารถและความถนัด จึงเห็นว่าการจัดองค์มีความจำเป็น และก่อให้เกิดประโยชน์หลายด้าน ดังนี้

              ประโยชน์ต่อองค์กร

           ประโยชน์ต่อผู้บริหาร

           ประโยชน์ต่อผู้ปฏิบัติงาน

  หลักการจัดองค์กร 

    การจัดองค์กร เป็นกระบวนการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างหน้าที่งานของบุคคลากร และปัจจัยทางกายภาพต่าง ๆ ขององคืกร หลักการจัดองค์กรครั้งนี้จะเน้นไปที่ระบบราชการ โดยมีหลักสำคัญดังนี้

การกำหนดหน้าที่การงาน

การแบ่งงาน

สายการบังคับบัญชา

  อำนาจกหารบังคับบัญชา

  ช่องการควบคุม

  แผนภูมิองค์กร

สิ่งที่ต้องคำนึงถึงในการขัดองค์กร

นักวิชาการได้กล่าวถึงหลักการจัดองค์กรไว้หลายประการ แต่โดยสรุปได้ดังนี้

1.  องค์กรมีเป้าหมาย นโยบาย และแผนงานในการดำเนินงานอย่างชัดเจน เพื่อห้เพื่อนร่วมงานหรือสมาชิกองค์กรทราบ ซึ่งจะทำให้การบริหารองค์กรดำเนินไปด้วยความราบรื่นและมีประสิทธิภาพ

2.  องค์กรต้องจัดให้มีศูนย์กลางในการอำนวยการที่มีแระสิทธิภาพ มีความรับผิดชอบและอำนวยการโดยตรง

3.  องค์กรจะต้องระบุหน้าที่การงาน  ความรับผิดชอบของสมาชิกแต่ละคนให้ชัดเขนมีการแบ่งแยกหน้าที่ตามความเหมาะสม ตรงตามความรู้ความสามารถ

4.  องค์กรต้องจัดระบบการทำงานอย่างเหมาะสม มีเทคนิคในการควบคุมงาน และการประสานงานในองค์กร

5.  องค์กรต้องมีระบบการสื่อสารที่ดี มีหลักอำนวยการ การวินิจฉัยสั่งการที่ดี

ขั้นตอนการจัดองค์กร

การจัดองค์กรมีประสิทธิภาพนั้น เออร์เนสต์ เดล ได้เสนอแนะไว้เบื้องต้น 3 ขั้นตอน ดังนี้

            การกำหนดรายละเอียดของงาน

            การแบ่งงานให้แต่ละคนในองค์กรได้รับปิดชอบตามความเหมาะสม

           การประสานงาน

 

 

 

นางสาวนงคราญ  ดงเย็น  นางสาวสุพัตรา ยศตื้อ  นางสาวแสงอรุณ สันวงค์